Rozbudowa infrastruktury lotniskowej priorytetowa dla bezpieczeństwa Polski

Damian Kelman (Rynek Infrastruktury): Z punktu widzenia wojskowego, która infrastruktura wymaga dziś w Polsce pilniejszych inwestycji – kolej czy drogi?

Aleksandra Kozioł (PISM): Zarówno kolej, jak i drogi są z wojskowego punktu widzenia równie istotne. Kolej pozwala na szybki przerzut ciężkiego sprzętu i dużych kontyngentów, natomiast drogi zapewniają większą elastyczność i dostępność na poziomie lokalnym. Kluczowe jest więc nie tylko inwestowanie w oba rodzaje infrastruktury, ale też ich dobre wzajemne połączenie, tak aby unikać np. trudności w przeładunku i opóźnień z tym związanych.

Czy obecny poziom infrastruktury w Polsce jest wystarczający w perspektywie ewentualnego konfliktu i mobilności wojsk NATO?

Polska intensywnie rozwija swoją infrastrukturę i wywiązuje się ze zobowiązań, na przykład w ramach programu mobilności wojskowej PESCO, który obejmuje państwa członkowskie UE oraz Norwegię, Kanadę i USA. Jest to jednak proces długofalowy, dlatego wciąż mogą pojawiać się „wąskie gardła”. Na poziomie europejskim często wskazuje się w tym kontekście – oprócz kwestii administracyjnych – transport lotniczy, choć wszystkie drogi transportu wymagają dalszych inwestycji. Ostatecznie chodzi o rzeczywiste zwiększenie przepustowości – tempa i skali przerzutu żołnierzy i sprzętu wojskowego.

Jakie błędy w inwestycjach Polska popełniała w ostatnich latach w kontekście potrzeb wojskowych?


Trudno mówić o jednoznacznych błędach, raczej o ograniczeniach finansowych i tempie realizacji projektów. Część inwestycji pozostaje niedofinansowana lub postępuje wolniej, niż wymagałaby sytuacja bezpieczeństwa. Z podobnymi wyzwaniami mierzą się jednak wszystkie państwa europejskie, więc Polska nie jest tu wyjątkiem. Pewne nadzieje pokładam w zapowiadanym kilkukrotnym zwiększeniu nakładów na obronność w nadchodzącym budżecie UE – na rozwój infrastruktury dual use w najbliższych latach powinny pójść zdecydowanie większe niż dotąd środki.

Jaką konkretną inwestycję priorytetowo należałoby zrealizować dla bezpieczeństwa Polski?

Priorytetem powinna być rozbudowa infrastruktury lotniskowej i hubów logistycznych, przystosowanych do przyjęcia dużych sił sojuszniczych. Chodzi tutaj o całą sieć powiązań – od pasów startowych, przez zaplecze techniczne, po połączenia kolejowo-drogowe z portami i bazami wojskowymi. Takie kompleksowe inwestycje realnie zwiększyłyby zdolność szybkiego wsparcia Polski i innych państw wschodniej flanki przez sojuszników.

Jak ocenia Pani wdrażanie infrastruktury dual use w Polsce w kontekście NATO i Europy Środkowo-Wschodniej?

Duże znaczenie ma tu UE, ponieważ z jej budżetu – choć nadal niewystarczająco – finansowana jest infrastruktura dual use. Potrzebne są jednak wyraźne priorytety geograficzne, zwłaszcza dla wschodniej flanki. Pozwoliłoby to Polsce i innym państwom regionu Europy Środkowo-Wschodniej obniżać koszty inwestycji i realizować je szybciej. Od tego zależy nie tylko to czy będziemy w stanie odpowiedzieć na zagrożenie ze strony Rosji, ale także czy utrzymamy skuteczny model jej odstraszania.

Co w perspektywie konfliktu jest większym niebezpieczeństwem – fizyczne zniszczenie infrastruktury czy paraliż systemowy?

Wiele zależy od konkretnego scenariusza, ale badania pokazują, że na początku konfliktu kluczową rolę odgrywają cyberataki i efekt zaskoczenia. Paraliż systemowy, jaki powodują, może być równie groźny jak fizyczne zniszczenia. Dlatego każdy element infrastruktury powinien być projektowany z myślą o odporności i szybkim odtwarzaniu zdolności.